Tại sao cần AI Fluency?

Mục tiêu học tập

• Hiểu vì sao AI Fluency quan trọng với cá nhân và tổ chức.
• Phân biệt Automation, Augmentation và Agency.
• Nhận ra rủi ro khi dùng AI không có chiến lược.
• Biết chọn mức độ tham gia của AI theo từng loại công việc.

Khái niệm cần nắm

• Automation
• Augmentation
• Agency
• chiến lược AI
• khoảng cách giữa khả năng và sử dụng an toàn

AI không còn là công cụ bên lề

AI đang xuất hiện trong tìm kiếm, viết nội dung, phân tích dữ liệu, chăm sóc khách hàng và phát triển phần mềm. Khi công cụ phổ biến, khả năng dùng nó có hệ thống trở thành năng lực nghề nghiệp giống như kỹ năng số.

Khoảng cách lớn nhất không nằm giữa người dùng và người không dùng AI, mà giữa người có quy trình kiểm soát và người phụ thuộc vào kết quả ngẫu nhiên.

Ba cách cộng tác với AI

Mỗi nhiệm vụ cần một mức cộng tác khác nhau.

• Automation: AI thực hiện tác vụ lặp lại với quy tắc và điểm kiểm soát rõ.
• Augmentation: AI hỗ trợ con người tạo phương án, tổng hợp hoặc phân tích.
• Agency: AI chủ động thực hiện nhiều bước nhưng vẫn hoạt động trong phạm vi được phê duyệt.

Chọn mức cộng tác theo rủi ro

Tác vụ dễ kiểm tra và dễ đảo ngược có thể cho AI nhiều quyền hơn. Tác vụ liên quan pháp lý, tài chính, sức khỏe, dữ liệu cá nhân hoặc danh tiếng cần con người giữ quyền quyết định.

AI Fluency giúp bạn tránh hai cực đoan: từ chối mọi ứng dụng AI hoặc giao phó mọi thứ cho AI.

Bài tập thực hành

• Chọn một quy trình công việc quen thuộc và phân loại phần nào nên automation, phần nào nên augmentation, phần nào có thể agency.
• Ghi lại rủi ro nếu giao sai mức độ cho AI.
• Viết lại quy trình sau khi thêm bước kiểm tra của con người.

Checklist tự đánh giá

• Tôi có thể giải thích bài này bằng ngôn ngữ của mình trong 2-3 phút.
• Tôi có thể chỉ ra một tình huống thật trong công việc/học tập để áp dụng bài này.
• Tôi có thể nêu ít nhất một rủi ro nếu áp dụng sai bài này.
• Tôi đã tạo được đầu ra học tập: Một ma trận nhỏ gồm việc cần làm, vai trò của con người, vai trò của AI và rủi ro cần kiểm soát.