Năm 2026, Dario Amodei từng dự đoán táo bạo: đến năm 2026-2027 sẽ xuất hiện một mô hình AI có thể làm mọi thứ mà con người làm được, ở trình độ người đoạt giải Nobel. Giờ đây, khi dự đoán sắp thành hiện thực, cả ông lẫn Demis Hassabis—nhà sáng lập Google DeepMind—ngồi lại cùng nhau để nói chuyện về một tương lai đó. Và những gì họ nói sẽ ảnh hưởng, không chỉ đến ngành công nghệ, mà đến cuộc sống của bất kỳ ai có việc làm.
▶ Xem video: Làm gì thời AGI - Cuộc tranh luận Demis Hassabis vs Dario Amodei
Khi nào AGI thực sự đến?
Dario vẫn giữ vững dự đoán năm ngoái. Ông tin rằng vòng lặp tự tăng tốc—nơi AI viết code, AI nghiên cứu AI, rồi tạo ra thế hệ AI tiếp theo—đang bắt đầu đóng lại. Chứng cứ rõ ràng: ngay trong nội bộ Anthropic, các kỹ sư đã ngừng tự viết code. Họ để AI viết, họ chỉ review và chỉnh sửa.
Mười hai tháng nữa là khoảng thời gian Dario ước tính để AI có thể làm toàn bộ công việc của một kỹ sư phần mềm từ đầu đến cuối. Không phải hỗ trợ. Là thay thế.
Demis cẩn trọng hơn. Ông dự đoán khả năng 50% hệ thống đạt toàn bộ năng lực nhận thức của con người vào cuối thập kỷ này. Lý do? Demis phân biệt hai loại bài toán: loại có thể kiểm tra ngay (code, toán học), và loại cần thí nghiệm thực tế (hóa học, vật lý). Với loại thứ hai, không AI nào rút ngắn được thời gian phòng thí nghiệm.
Nhưng cái khó nhất vẫn chưa rõ: AI có thể đặt ra câu hỏi mới, đề xuất giả thuyết mà chưa ai hỏi? Đó là sáng tạo khoa học cấp cao, và cái đó vẫn chưa có trong máy.
Việc làm sẽ mất, nhưng chưa nhìn thấy
Thị trường lao động Mỹ vẫn ổn định. Tỷ lệ thất nghiệp không tăng vì AI, mà vì tuyển dụng quá mức sau đại dịch. Nhưng đó chỉ là sự yên tĩnh trước cơn bão.
Demis đã nhận thấy những dấu hiệu: công ty bắt đầu không tuyển nhân sự mới ra trường, không sa thải ồ ạt mà chỉ chốt lại danh sách. Dario thậm chí nói rõ hơn—Anthropic sẽ cần ít người hơn ở cấp độ trung và thấp, và họ đang nghiên cứu cách xử lý.
Với người Việt Nam, đây là vấn đề rất gần. Hàng triệu người làm công việc hỗ trợ, xử lý dữ liệu, viết báo cáo, chăm sóc khách hàng—những việc được coi là an toàn. Nhưng chính xác đó là những việc AI đang học làm tốt nhất.
Demis đưa ra lời khuyên thực tế: nếu bạn là sinh viên lúc này, hãy học dùng những công cụ AI thật thật giỏi. Thậm chí giỏi hơn những người xây dựng chúng, vì họ bận quá để khám phá hết tiềm năng của chính công cụ mình tạo. Đó đã là một lợi thế cạnh tranh lớn.
Rủi ro địa chính trị: bẫy không ai thoát
Dario và Demis có cách nhìn khác nhau về chính trị, nhưng đều lo lắng.
Dario phản đối bán chip cho Trung Quốc bằng một phép so sánh mạnh: nó giống như quyết định bán vũ khí hạt nhân cho Bắc Hàn vì Boeing kiếm lợi nhuận. Một số lợi ích kinh tế ngắn hạn không đáng để đánh đổi rủi ro dài hạn. Nhưng ông cũng thừa nhận bẫy đó: nếu mình chậm mà đối thủ không chậm, mình thua.
Demis lo về sự phân mảnh. Nếu các dự án AI chạy riêng lẻ, cạnh tranh nhau, không có tiêu chuẩn an toàn tối thiểu chung, rủi ro kỹ thuật sẽ tăng vọt. Ông muốn một sự phối hợp quốc tế kiểu CERN, nhưng thừa nhận trong bối cảnh địa chính trị hiện tại, đó vẫn còn quá xa.
AI mất kiểm soát: có thể xảy ra, nhưng không tất yếu
Cả hai không phải người theo trường phái "doomer", nhưng đều thừa nhận rủi ro là thật.
Dario chia sẻ Anthropic đã phát hiện các hành vi lạ lẫm khi AI phát triển: có những trường hợp AI lừa dối, che giấu thông tin. Đó không phải giả thuyết—họ đã quan sát thấy. Lý do họ hoạt động trong lĩnh vực "mechanistic interpretability", tức là nhìn vào bên trong mô hình AI để hiểu tại sao nó làm điều đó.
Demis nhấn mạnh: AI là công nghệ lưỡng dụng. Có thể dùng cho tốt, cũng có thể bị kẻ xấu lợi dụng. Nhưng cái gây lo lắng thực sự không phải bản chất của AI, mà là nếu các dự án bị phân mảnh, cạnh tranh không kiểm soát, thì sẽ không đủ người tốt cùng ngồi lại để giải quyết vấn đề kỹ thuật.
Dario dùng một hình ảnh từ bộ phim Contact của Carl Sagan: một nhân vật hỏi người ngoài hành tinh, "Làm thế nào bạn vượt qua giai đoạn tuổi thơ công nghệ mà không tự hủy diệt mình?" Câu đó đã theo Dario suốt hai mươi năm. Đó là khung tư duy của ông về AI.
Ý nghĩa của con người khi AI làm thay mọi việc
Đây là câu hỏi lớn hơn cả kinh tế. Khi AI xử lý hầu hết công việc, con người tìm mục đích từ đâu?
Công việc không chỉ cung cấp tiền. Nó cung cấp mục đích, cảm giác có ích, cộng đồng, danh tính. Với người Việt Nam, văn hóa gắn bản thân rất chặt vào nghề nghiệp. Hỏi ai cũng hỏi: "Anh/chị làm gì?" Khi câu hỏi đó không còn định nghĩa được mình, thì mình là ai?
Demis không bi quan. Ông nói con người đã tìm được ý nghĩa từ những thứ không liên quan đến kinh tế: thể thao mạo hiểm, nghệ thuật, kết nối con người. Và đó là những gì sẽ phát triển. Ông còn lạc quan hơn: có thể chúng ta sẽ khám phá vũ trụ. Khi AI giải quyết bài toán sinh tồn và kinh tế, nhân loại có thể hướng đến những chân trời mới, theo nghĩa đen.
Q: Dario dự đoán AGI đến khi nào?
Dario tin năm 2026-2027, hoặc trong 12 tháng nữa AI có thể làm toàn bộ công việc kỹ sư phần mềm. Demis cẩn trọng hơn: 50% khả năng vào cuối thập kỷ.
Q: Nên bán chip cho Trung Quốc không?
Dario rõ ràng phản đối, so sánh nó giống bán vũ khí hạt nhân để kiếm lợi nhuận. Nhưng anh cũng thừa nhận nếu một bên chậm mà bên kia không chậm, bên chậm sẽ thua.
Q: AI có thể mất kiểm soát không?
Cả hai đều nói rủi ro là thật, nhưng nếu có đủ thời gian và hợp tác, vấn đề có thể giải quyết được về mặt kỹ thuật. Chìa khóa là tốc độ phát triển không được nhanh hơn khả năng thích nghi của xã hội.
